Trociny do produkcji pelletu — wymogi surowcowe

Trociny są głównym surowcem dla produkcji pelletu drzewnego w Polsce. Z ~1,8 mln t pelletu produkowanego rocznie w PL [do weryfikacji] wykorzystywane jest 3,5–4 mln t trocin świeżych (z odpowiednią redukcją wilgotności w procesie). Bez stałego dopływu jakościowych trocin nie ma produkcji pelletu — to wymusza ścisłe wymagania techniczne i organizacyjne.

Ten artykuł podaje wymagania jakościowe stawiane trocinom przez producentów pelletu, parametry techniczne, ceny rynkowe i analizę z perspektywy zarówno tartaku (dostawcy) jak i pelleciarni (odbiorcy).

1. Trociny jako surowiec

Definicja:

Trociny to rozdrobnione cząstki drewna 1–5 mm długości, powstałe w procesie obróbki (głównie tarcia desek i belek). W odróżnieniu od wiórów (większe, 5–30 mm), trociny są drobne i jednorodne.

Źródła:

• Tartaki — 70% produkcji trocin (z pił tarczowych i ramowych)
• Stolarnie — 15% (z heblarek, frezarek, pił)
• Fabryki mebli — 10% (głównie odrzucane do pelletu, bo zawierają zanieczyszczenia)
• Tartaki przenośne (lasy) — 5%

Roczna produkcja trocin w PL: ~4 mln t [szacunek] Wykorzystanie do pelletu: ~50% (reszta — ściółka, biopaliwo, kompostowanie)

2. Wymagania jakościowe ENplus

Producent pelletu ENplus musi udokumentować pochodzenie surowca:

• Gatunek drewna — z listy akceptowanych
• Pochodzenie — z lasu zarządzanego zrównoważenie
• FSC/PEFC — od 2026 obowiązkowo dla większości
• Brak zanieczyszczeń — czyste drewno

Akceptowane gatunki:

• Sosna zwyczajna (Pinus sylvestris)
• Świerk pospolity (Picea abies)
• Jodła pospolita (Abies alba)
• Modrzew europejski (Larix decidua)
• Dąb szypułkowy (Quercus robur)
• Buk zwyczajny (Fagus sylvatica)
• Brzoza brodawkowata (Betula pendula)
• Grab pospolity (Carpinus betulus)
• Klon zwyczajny (Acer platanoides)

NIE akceptowane:

• Drewno egzotyczne (mahoń, teak)
• Drewno tropikalne
• Drewno gatunków rzadkich

3. Wilgotność trocin — kluczowa

Typowa wilgotność trocin tartacznych:

• Świeże po tarciu (z drewna mokrego): 35–55%
• Trociny ze drewna sezonowanego (3–6 mies): 20–35%
• Trociny suche (z drewna sezonowanego >1 rok): 12–20%
• Trociny ze stolarni (drewno techniczne): 8–15%

Wymagania pelleciarni:

• Idealnie: 15–25% (najtaniej w procesie suszenia)
• Akceptowalnie: 25–45% (więcej energii na suszenie)
• Powyżej 50%: niepraktyczne (koszt suszenia za wysoki)

Wpływ na cenę:

• Trociny W15: 167 zł/t (najdroższe — gotowe do prasowania)
• Trociny W25: 130 zł/t
• Trociny W35: 110 zł/t
• Trociny W45: 85 zł/t (najtańsze)

4. Skład surowca optymalny

Optymalny mix do pelletu ENplus A1:

• 65–75% sosna (główny, łatwo dostępna)
• 15–25% świerk (kompromis)
• 5–10% jodła (poprawia trwałość)
• 5–10% liściaste (poprawia kalorymetrię)

Dla pelletu A2/B (industrial):

• Większa tolerancja na mieszanki
• Wyższy udział liściastego OK
• Możliwa większa kora

5. Zanieczyszczenia — co eliminuje partię

Bezpośrednio odrzuca:

• Klej (formaldehyd, melamina) — z produkcji mebli
• Lakier — z mebli, drzwi
• Impregnaty — z palet, drewna budowlanego konstrukcyjnego
• Metalowe drobinki — śruby, gwoździe, opaski
• Plastik — folie, naklejki
• Olej, smary — z konserwacji maszyn

Ograniczone akceptacje:

• Pył mineralny (z transportu) — <0,5%
• Kora — <5% w trocinach tartacznych (z tarcia z korowaniem)

6. Cena trocin Q2 2026

Trociny iglaste (sosna, świerk):

Trociny liściaste (dąb, buk):

• W15: 195–230 zł/t (+15–25%)
• W30: 155 zł/t
• W45: 105 zł/t

Premium drewno (dąb 100%):

• W15: 250 zł/t

Trendy:

• Q2 2026 vs Q2 2025: -9% (spadek po sezonie meblarskim — nadwyżka)
• Q3 prognoza: stabilizacja
• Q4 prognoza: +8–12% (sezon meblarski + popyt na pellet)

Sprawdź oferty trocin →

7. Logistyka trocin

Transport:

• Cysterna pneumatyczna (24 t) — dla suchych W <15%, jak pellet
• Ciężarówka samowyładowcza (15–50 m³) — dla średniej W15–W35
• Push floor dla mokrych W>35%
• Big bag 800 kg — niche dla małych odbiorców

Promień opłacalny:

• W15: 200 km (suche, jak pellet)
• W30: 100 km
• W45: 60 km

Magazyn:

• Suche (W<20%): silos jak pellet (1,5 m³/t)
• Średnie (W20–35%): silos z wentylacją (2 m³/t)
• Mokre (W>35%): pryzma z wentylacją, krótko (do 2 mies.)

8. Studium przypadku — tartak 5 000 m³/rok

Profil: średni tartak Wielkopolska, obróbka 5 000 m³ drewna iglastego rocznie.

Produkcja trocin:

• Z 1 m³ drewna obrabianego: ~150 kg trocin świeżych (~3 lub 4 wsuwy pił)
• Roczne: 5 000 × 150 = 750 t trocin świeżych (W40)
• Po sezonowaniu (1–3 mies): 500–600 t W25

Sprzedaż:

• 90% do pelleciarni regionalnej (Wielkopolskiej)
• 10% do biopaliw lokalnych

Przychód:

• 500 t × 130 zł = 65 000 zł
• Plus 250 t świeżych × 100 zł = 25 000 zł
• Razem 90 000 zł/rok z trocin

Bez sprzedaży:

• Wywóz utylizacji: 750 × 60 zł = 45 000 zł koszty
• Różnica: 135 000 zł (przychód vs koszt)

9. Studium przypadku — pelleciarnia 15 000 t/rok

Profil: średnia pelleciarnia ENplus A1, produkcja 15 000 t pelletu/rok.

Zapotrzebowanie na surowiec:

• 15 000 t pelletu × 1,2 (utraty + magazyn) = ~18 000 t trocin sucha masa
• Z trocin W30 (70% sucha masa): 26 000 t trocin
• Z trocin W45 (55% sucha masa): 33 000 t trocin

Strategia surowcowa:

• 60% z stałych kontraktów lokalnych tartaków (15 600 t W30 + W45 mix)
• 30% z LP (zrębka rozdrabniana na trociny) — 7 800 t
• 10% z platform/spot market — 2 600 t

Koszt surowca rocznie:

• 26 000 t × średnia 110 zł = 2 860 000 zł/rok

Vs koszt pelletu produkowanego:

• 15 000 t × 1 470 zł (rynkowa) = 22 050 000 zł obroce
• Surowiec: 13% obrotu — zgodne z typowymi marżami w branży

10. RED III dla trocin

RED III obejmuje także trociny od 2026:

• FSC/PEFC dla pochodzenia surowca
• GHG balance w całym łańcuchu
• Dokumentacja sustainability

Wymagania dla tartaku:

• Surowiec z lasów PUL/FSC/PEFC
• Identyfikacja dostaw drewna
• Mass balance (drewno → trociny → pellet)

Wpływ na cenę:

• Trociny z FSC/PEFC: +15–25 zł/t premium
• Trociny bez certyfikatu: ryzyko wykluczenia od 2027

11. BDO dla trocin

Klasyfikacja BDO:

• Kod 03 01 05 — trociny, wióry, ścinki, niepoddane obróbce chemicznej
• Kod 03 01 04* — z substancjami niebezpiecznymi (impregnaty, lakier)

Praktyka:

• Tartak wytwarza trociny jako odpad
• Sprzedaż do pelleciarni — przejęcie odpadu przez producenta pelletu
• KPO (Karta Przekazania Odpadu) przy każdej dostawie
• Sprawozdanie roczne w BDO

12. Podsumowanie

Krótko:

1. Trociny iglaste tartaczne to główny surowiec pelletu (~80% w PL)
2. Wilgotność: W15 najlepsza (mniej suszenia), W45 najtańsza
3. Cena Q2 2026: 85–195 zł/t zależnie od wilgotności
4. Promień opłacalny: 60–200 km zależnie od wilgotności
5. Zanieczyszczenia eliminują partię (klej, lakier, metale)
6. FSC/PEFC od 2026 dla pelletu ENplus
7. BDO obowiązkowo (kod 03 01 05)

Dla tartaku: trociny to dodatkowy 100–200 tys. zł rocznie przychodu (na średnim tartaku 5 000 m³/rok) — koniec utylizacji jako kosztu, początek jako produktu.

Dla pelleciarni: stabilne kontrakty z lokalnymi tartakami to klucz do zysku — wybór dostawców z FSC/PEFC + niska wilgotność.

Platforma Giełda Trocin łączy tartaki (dostawców) z pelleciarniami (odbiorcami). Aktualne oferty, filtry: gatunek, wilgotność, region. Wsparcie dokumentacji BDO i sustainability.

Sprawdź oferty trocin →

Powiązane artykuły

• Trociny iglaste vs liściasta
• Trociny tartaczne
• Kaloryczność trocin
• Producenci trocin w PL